Ziektebeeld

Er is een pijnlijke zwelling van de beide oorspeekselklieren. Niet altijd zal deze gelijktijdig aan beide zijden optreden; 25% treedt eenzijdig op. Ook andere speekselklieren kunnen meedoen. Er is pijn bij de oorlel, onder het oor en langs de kaaklijn. De pijn verergert door te kauwen. Verder treden algehele ziekteverschijnselen op zoals koorts, hoofdpijn, verminderde eetlust en moeheid. Na één tot drie dagen is de zwelling maximaal. Deze verdwijnt daarna in één week. Het ziekteverloop kan heftig zijn.

 

Besmetting

De bof is een acute infectieziekte en treedt meestal op in de vorm van een epidemie, met tussenpozen van vijf tot tien jaar. Het virus komt via de mond of neus binnen. Daarna vermenigvuldigt het zich in de speekselklier, één tot zes dagen voordat de zwelling van de speekselklieren optreedt tot de zwelling is verdwenen. De incubatietijd (van besmetting tot ziekteverschijnselen) is 14-21 dagen; er is kans op besmetting tot twee weken na het begin van de ziekte. Ongeveer 30-40% van de besmette personen krijgt geen ziekteverschijnselen, maar verkrijgt wel een levenslange bescherming. Ook het doormaken van de ziekte geeft een levenslange immuniteit.

 

Behandeling

Deze is meestal niet nodig. Bedrust, liever te lang dan te kort. Om de ongemakken te verzachten kan zo nodig vloeibaar voedsel gegeven worden en is het beter om zure-, vette- en eiwitrijke voeding te vermijden en de patiënt veel te laten drinken. Ook kunnen koude of warme omslagen verlichting geven. Geef geen koortswerende middelen, immers "koorts geneest". In het uiterste geval kan er een pijnstilling gegeven worden.

 

Complicaties  

• Bij jonge kinderen en schoolgaande kinderen is dit uiterst zeldzaam.
• Bij adolescenten en volwassenen is er een verhoogde kans op complicaties.
• Orchitis; dit is een ontsteking van de teelbal, meestal éénzijdig en deze treedt op bij 20-30% van de patiënten indien de bof na de puberteit wordt doorgemaakt. De complicaties onvruchtbaarheid treedt zeer zelden op.
• Meningo-encephalitis; dit is een hersen(vlies)ontsteking, deze treedt op bij 6-25% van de patiënten indien de bof na de puberteit wordt doorgemaakt. Er is altijd volledige genezing zonder restverschijnselen.
• Pancreatitis; dit is een ontsteking van de alvleesklier. Deze treedt zelden op en geneest vrijwel altijd zonder restverschijnselen.